Sarkopenik obezite, kas kaybı ile fazla yağlanmanın aynı kişide bir arada bulunmasıdır. Kısacası kişi dışarıdan kilolu görünür, ancak vücudunu taşıyacak kas gücü azalmıştır.
Sarkopenik obezite nedir?
Yaşla birlikte kas kütlemiz ve kas gücümüz yavaş yavaş azalır. Bu duruma sarkopeni denir. Aynı dönemde vücuttaki yağ oranı genellikle artar. Kas kaybı ile fazla yağlanma aynı kişide bir arada bulunduğunda buna sarkopenik obezite denir.
Sarkopenik obezite neden önemlidir?
Kas, sadece hareket etmemizi sağlayan bir doku değildir. Kan şekerini düzenler, kemikleri korur ve vücudun enerji dengesinde rol oynar. Kas azalıp yağ arttığında bu iki durum birbirini kötüleştirir. Yağ dokusu kasları olumsuz etkileyen iltihabi maddeler salgılar, azalan kas ise hareketi ve enerji harcamasını düşürür.
Bu kısır döngü sonucunda düşme, kırık, günlük işleri yapamama, diyabet, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riski artar. Sarkopenik obezitesi olan kişilerde bu riskler, yalnızca obezitesi ya da yalnızca kas kaybı olanlara göre daha yüksek olabilir.
Sarkopenik obezite kimlerde görülür?
En sık 60 yaş üzerinde görülür. Ancak hareketsiz yaşam, uzun süren hastalıklar, yatağa bağımlılık ve sık tekrarlanan “şok diyetler” daha genç yaşlarda da kas kaybını hızlandırabilir. Önemli bir nokta şudur: Tartıdaki kilonuz ya da beden kitle indeksiniz normal görünse bile bu durum gizli kalabilir.
Hangi belirtiler dikkat çekmeli?
- Merdiven çıkarken ya da sandalyeden kalkarken zorlanmak
- Poşet taşımakta, kavanoz açmakta güçlük
- Yürüme hızının belirgin şekilde yavaşlaması
- Sık düşme veya dengesizlik hissi
- Kilo artarken kolların ve bacakların incelmesi
Sarkopenik obezite tanısı nasıl konur?
Tanı basit testlerle başlar. El sıkma gücü ölçülür ve sandalyeden kalkma testi yapılır. Ardından vücut kompozisyonu analizi ile kas ve yağ oranı değerlendirilir. Bu değerlendirme geriatri veya beslenme polikliniklerinde kolayca yapılabilir.
Korunma ve tedavi: Ne yapmalı?
Direnç (kuvvet) egzersizi
Ağırlık kaldırma, direnç bandı ve sandalyeden kalkma egzersizleri kası korumanın en etkili yoludur. Kilo verme sürecinde kuvvet ve yürüyüş egzersizlerinin birlikte yapılması, kas kaybını en aza indirip fiziksel işlevi en çok iyileştiren yaklaşım olarak bulunmuştur.
Yeterli protein
İleri yaştaki bireylerin, genç erişkinlere göre daha fazla proteine ihtiyacı vardır. Uzmanlar sağlıklı yaşlı bireyler için günde kilogram başına yaklaşık 1,0–1,2 gram protein önermektedir. Protein, gün içindeki öğünlere dengeli dağıtılmalıdır (yumurta, süt ürünleri, balık, tavuk, baklagiller). Ayrıntılar için yaşlıda beslenme sayfasına bakabilirsiniz.
Doğru kilo verme
Hızlı ve aşırı kısıtlayıcı diyetler yağla birlikte kası da eritir. Hedef sadece kilo değil, kası koruyarak yağ kaybetmek olmalıdır. Kilo verdiren ilaçlar kullananlarda da kas kaybı açısından takip önemlidir.
Hareketsizlikten kaçınmak
Uzun süre oturmayı bölmek ve günlük yürüyüşler yapmak, egzersize ek olarak önemli katkı sağlar.
Akılda kalacak mesaj
Sağlıklı yaşlanmanın ölçüsü yalnızca kilo değildir. Asıl önemli olan, vücudunuzun ne kadar kas, ne kadar yağ taşıdığıdır. Güçlü kaslar, bağımsız ve uzun bir yaşamın en önemli güvencelerinden biridir. Şüphe duyuyorsanız bir hekime başvurarak basit testlerle durumunuzu öğrenebilirsiniz. Randevu için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
Değerlendirme için randevu
Şikâyetlerinizi yüz yüze veya uygun kanallarla paylaşmak ve kişiye özel plan oluşturmak için ana sayfadaki iletişim bölümünden randevu talebinde bulunabilirsiniz.
İletişim & randevu