Özet: Tek bir yüksek ölçüm her zaman hipertansiyon anlamına gelmez; önce dinlenip tansiyonunuzu doğru şekilde yeniden ölçün. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, görme veya konuşma bozukluğu gibi ciddi belirtiler varsa tansiyon kaç olursa olsun acil servise başvurun; kendi kendinize ek doz ya da dil altı ilaç almayın.
Öncelikle panik yapmayın. Tek bir yüksek ölçüm, her zaman hipertansiyonunuz olduğu veya hemen ilaç almanız gerektiği anlamına gelmez. Ancak yalnızca büyük tansiyona değil, küçük tansiyona ve eşlik eden şikâyetlere de dikkat edin.
Normalde büyük tansiyonu 90–100 mmHg civarında seyreden bir kişi, 130 mmHg ölçüldüğünde kendisini farklı hissedebilir. Ancak bu değer tek başına acil tansiyon düşürücü ilaç gerektirmez. Şikâyeti de yalnızca tansiyona bağlamamak gerekir. Tedavi ihtiyacı, tekrarlayan ölçümlere ve kişinin sağlık durumuna göre belirlenir.
Tansiyonunuz yüksek ölçüldüğünde şu adımları izleyin
Sakin ve sessiz bir ortamda dinlenin.
Ciddi bir şikâyetiniz yoksa en az beş dakika oturarak dinlenin. Sırtınız destekli, ayaklarınız yerde olsun; bacak bacak üstüne atmayın.
Çay, kahve ve sigaradan uzak durun.
Doğru ölçüm için önceki 30 dakika içinde kafein, sigara ve egzersizden kaçının.
Yavaş ve rahat nefes alıp verin.
Kaygı tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Nefesinizi tutmadan sakinleşmeye çalışın.
Tansiyonunuzu doğru şekilde yeniden ölçün.
Uygun büyüklükte manşeti çıplak üst kola takın; kolunuz kalp hizasında olsun. Konuşmadan, bir dakika arayla iki ölçüm yapın ve sonuçları kaydedin.
Ciddi belirtileri önemseyin.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ani ve çok şiddetli baş ağrısı, görme veya konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği ya da kol ve bacakta yeni gelişen güçsüzlük varsa, tansiyon kaç olursa olsun acil servise başvurun. Yeniden ölçmek veya evde düşmesini beklemek için zaman kaybetmeyin.
Kendi kendinize “dil altı” veya ek doz ilaç almayın.
Tansiyonu hızla ve kontrolsüz düşürmek zararlı olabilir. Doktorunuz size önceden kişisel bir plan verdiyse yalnızca o plana uyun.
Limon suyu ve sarımsağı acil tedavi olarak kullanmayın.
Bunların tansiyonu akut olarak güvenli ve etkili biçimde düşürdüğünü gösteren yeterli kanıt yoktur. Tıbbi değerlendirmeyi geciktirmeyin; içeceklere tuz eklemeyin.
Diyabetiniz varsa kan şekerinizi de kontrol edin.
Özellikle terleme, titreme, çarpıntı veya halsizlik varsa kan şekeri düşüklüğü gibi başka nedenler söz konusu olabilir.
Ağrı, stres ve uykusuzluğun etkisini düşünün.
Bunlar tansiyonu yükseltebilir. Ancak ciddi bir şikâyeti yalnızca ağrıya veya strese bağlamayın.
Büyük tansiyon 180 veya küçük tansiyon 120 mmHg ve üzerindeyse önemseyin.
Ciddi belirtiler varsa acil servise başvurun. Belirti yoksa en az bir dakika sonra tekrar ölçün; değer hâlâ bu düzeydeyse gecikmeden sağlık profesyoneline ulaşın. Ulaşamıyorsanız acile başvurun. Tek bir ölçüm, kalıcı tedavinin mutlaka değişeceği anlamına gelmez.
İlk değerlendirmede iki koldan ölçüm yapın.
Tekrarlayan ölçümlerde kollar arasında 15 mmHg’den fazla fark varsa doktorunuza bildirin. Sonraki takiplerde genellikle yüksek ölçülen kolu kullanın; her seferinde iki koldan ölçmek gerekmez.
Daha önce düzenli olan tansiyonunuzun bozulmasını ihmal etmeyin.
İlaçların aksaması, yeni kullanılan ilaçlar, fazla tuz tüketimi veya başka bir sağlık sorunu etkili olabilir. Ani değişiklikler bazen kalp krizi gibi ciddi durumlara da eşlik edebilir; ancak tansiyon değişikliği tek başına kalp krizi göstergesi değildir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya soğuk terleme varsa acil servise başvurun. Tekrarlayan yükselmelerde doktorunuza başvurun.
Ayağa kalkınca tansiyon düşmesi de önemlidir.
Ayağa kalktıktan sonraki ilk üç dakika içinde büyük tansiyonun en az 20 veya küçük tansiyonun en az 10 mmHg düşmesi, özellikle baş dönmesi ve bayılma hissiyle birlikteyse değerlendirilmelidir.
Uzun vadede tuzu azaltmak, sağlıklı beslenmek, düzenli hareket etmek ve uygun kiloyu korumak tansiyon kontrolüne yardımcı olur. İlaçlarınızı doktorunuza danışmadan bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin.
Ayrıntılı değerlendirme için Mersin Dahiliye ve İletişim sayfalarına göz atabilirsiniz.
Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.